Artikelen

Artikelen

Handicap, beperking of mogelijkheden, Nieuwe IAHD instructeurs in Spanje, Zwemmen in "De Kulk" in Vlaardingen

Handicap, beperking of mogelijkheden?

In publicaties over gehandicaptenbeleid komt steeds vaker de term mensen met beperkingen voor, kennelijk als ‘verzachting’ van mensen met een handicap. Is dit wel zo’n goede ontwikkeling?
In de jaren voor de Tweede Wereldoorlog, en ook nog wel daarna, nam men het niet zo nauw met de aanduidingen van gehandicapten: men schroomde niet om mensen met een verstandelijke handicap ‘idioten’, ‘imbecielen’, ‘gekken’, ‘debielen’ of ‘mongolen’ te noemen, en lichamelijk ‘gebrekkigen’ (!) kregen het etiket ‘invalide’ of ‘mindervalide’ opgeplakt, als ze al niet zonder meer ‘onvolwaardig’ waren.
Naarmate er steeds meer beleid werd ontwikkeld om de doelgroep te emanciperen, en die doelgroep zelf inderdaad mondiger werd, groeide het inzicht dat deze benamingen toch wel erg stigmatiserend waren. Ook invalide werd in de ban gedaan; dat betekent immers ‘on(vol)waardig’.

Hand in cap

Er kwam behoefte aan een meer neutrale term, en zo kwam men op handicap. Dit Engelse woord is afgeleid van hand in cap, oorspronkelijk een gokspelletje, waarbij het geld van de inzet in de hand in een pet verborgen werd gehouden.
Eind negentiende eeuw dook het op in de vorm handicaprace (voor paarden): een race waarbij jongere en sterkere dieren een stukje achter de andere paarden startten.
Daarna werd de handicap ook in ‘menselijke’ wedstrijden, zoals in de golfsport, toegepast: de kansen worden min of meer gelijkgemaakt door correcties in het klassement toe te passen. Iemand die een handicap kreeg, was beter dan de andere deelnemers. Handicap was dus een positieve kwalificatie.
In de twintigste eeuw gaat handicap steeds meer betekenen: ‘belemmering’, ‘hindernis bij het volbrengen van een taak of prestatie’.
En zo komen we in de buurt van de hierboven beschreven doelgroep. Iemand die een handicap heeft, ondervindt in het dagelijks leven belemmeringen, bijvoorbeeld doordat hij niet kan lopen, zien of horen, of doordat hij vanwege een chronische ziekte minder goed functioneert. Hij heeft een handicap, en is derhalve gehandicapt.

Inflatie

Het woord gehandicapt heeft op zich dus niets denigrerends of discriminerends. Toch wordt dat blijkbaar wél als zodanig ervaren, want eind twintigste eeuw was het ineens niet meer correct om van ‘gehandicapten’ te spreken; ‘mensen met een handicap’ moest dat worden. Die benaming was echter ook aan inflatie onderhevig, en wordt nu steeds meer vervangen door ‘mensen met een (fysieke, visuele, verstandelijke, etc.) beperking’.
Van Dale neemt in 1999 bij beperking voor het eerst het voorbeeld ‘mensen met een lichamelijke beperking’ op, met als betekenisomschrijving ‘mensen met een handicap’. Dat het woordenboek beperking als een verhullende term opvat, blijkt uit het label ‘eufemistisch’ dat erbij staat.
Was hier inderdaad sprake van een ‘eufemisme? Het lijkt er wel op. Het woord handicap werd tenslotte als stigmatiserend ervaren. Maar is beperking niet nog meer stigmatiserender? Met dat woord ga je er immers van uit dat je iets níet kunt, terwijl het juist zo belangrijk is om te kijken naar wat je nog wél kunt.
Toch zou ik niet zo ver willen gaan als de wereld van de geestelijke gezondheidszorg, die mensen met een geestelijke – pardon, verstandelijke – handicap nu wel heel erg positief ‘mensen met mogelijkheden’ noemt. Over eufemismen gesproken!

Bron: Onze Taal 2006-5 Inge Suasso - Best

Naar begin van dit artikel

Naar begin van deze pagina

Nieuwe IAHD instructeurs in Spanje

Op 3 september jl. ben ik met een oud cursist en rolstoeler naar Llafranc Noord Spanje

gegaan om een instructeurs training te geven aan drie instructeurs (waarvan één NOB instructeur) van duikbasis / school “Triton Diving” te Spanje. Het is de eerste keer dat een Spaanse duikschool, die aangesloten is bij de NOB, deze training aangevraagd en gevolgd heeft. De training wordt ter plaatse in Llafranc Spanje gegeven. Op deze driedaagse training wordt ondermeer kennis vergaard en praktijk gericht getraind om te leren omgaan met verschillende vormen van handicaps en tiltechnieken.

We beginnen deze training om hen te trainen hoe je iemand die geheel verlamd is aan boord van een duikschip te krijgen Ook wordt er geleerd hoe je deze duiker gereed maakt om te water te laten gaan, onder andere door eerst zijn materiaal om te hangen op het zwemplatform. Een instructeur gaat te water terwijl een andere instructeur de duiker vasthoudt. Dan, als alles oké, laat de beperkte duiker zich voorover vallen als het ware een koprol voorover.

De duiker wordt dan direct opgevangen door een instructeur in het water en controleert of alles oké is. De training bevat veel vaardigheden die een IAHD instructeur behoort te weten. Daarna wordt er door de instructeurs nog een aantal modules gedaan die behoren bij IAHD niveaus voor duiken met een beperking.

Er wordt gebruik gemaakt van hun eigen duikschip waardoor de training niet alleen intensief is maar ook extra leuk voor de meegekomen beperkte duiker Piet van der Feest. Piet van der Feest heeft een grote rol gespeeld in de training en zelf veel ervaring opgedaan. De training verloopt vlot en de instructeurs zijn zeer gemotiveerd en leren al snel de IAHD vaardigheden.
Triton Diving is een commerciële duikschool annex basis maar men is zo enthousiast en flexibel dat het geen probleem is om tijd vrij te maken voor deze training. Op 8 september jl is de training met voldoening afgerond door Emilio Agusti, Mark Ball en David Perea.

Wat van belang is bij deze training is dat ik niet alleen hen getraind heb tot een IAHD instructeur maar ook heb ik gebruik gemaakt om de ontwikkelingen uit te wisselen en samenwerking te verstevigen tussen deze NOB duikschool en de IAHD. Hopende hiermee dat andere buitenlandse duikscholen die aangesloten zijn bij de NOB dit zullen volgen.

Zelf heb ik een afspraak gemaakt met een (Nederlandse –Belgische) Egyptische duikschool om hen te trainen naar IAHD instructeur en hen aan te laten sluiten bij de NOB. Het verhaal wordt vervolgd.

Met vr gr Gerard den Hertog

V.l.n.r. Gerard den Hertog, David Perea, Mark Ball, Emilio Agusti en zittend Piet van der Feest